เรื่องยาวปัญหาเรื่องสวัสติกะThe swastika problem

ขอเริ่มจากครึ่งนี้ก่อน เพราะเก่ากว่า ใหญ่กว่า และยังดำเนินอยู่จนทุกวันนี้

คำนี้เป็นภาษาสันสกฤต — สวัสติกะ (svastika) แปลว่า 'ที่นำไปสู่ความเป็นสุข' รูปทรงคือกากบาทที่แขนยาวเท่ากัน แต่ละแขนหักเป็นมุมฉาก มีสองแบบที่เป็นภาพสะท้อนของกันและกัน คือแบบหันขวา 卐 และแบบหันซ้าย 卍 พบอยู่ในซากของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ และของวัฒนธรรมซามาร์รา (Samarra) ยุคหินใหม่ในเมโสโปเตเมีย

ในศาสนาฮินดู แบบหันขวาเป็นสัญลักษณ์ของพระสุริยะ ความมั่งคั่ง และโชคดี ส่วนแบบหันซ้าย ซึ่งบางครั้งเรียกว่าเสาวัสติกะ (sauvastika) สื่อถึงกลางคืน และในสายตันตระหมายถึงพระแม่กาลี เครื่องหมายนี้อยู่ที่ประตูบ้านและประตูเทวาลัย บนหน้าแรกของบัญชีการเงิน และในมณฑลสำหรับงานแต่งงานและการต้อนรับทารกแรกเกิด — และในเทศกาลดิวาลี ผู้คนวาดเป็นรังโกลีด้วยทรายสี หรือเรียงเป็นรูปด้วยตะเกียงดีปักบนพื้นหน้าบ้าน

ในพระพุทธศาสนา เครื่องหมายนี้หมายถึงรอยพระพุทธบาทอันเป็นมงคล และแบบหันซ้ายมักประทับอยู่ที่พระอุระ พระบาท หรือฝ่าพระหัตถ์ของพระพุทธรูป ในศาสนาบอนของทิเบต เครื่องหมายนี้คือยุงดรุง (yungdrung) แบบหันซ้าย

ในศาสนาเชน เป็นสัญลักษณ์ประจำองค์ของพระสุปารศวนาถ ตีรถังกรองค์ที่เจ็ด และในนิกายศเวตามพรเป็นหนึ่งในอัษฏมงคล (มงคลแปดประการ) วัดเชนและคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ทุกแห่งต้องมีเครื่องหมายนี้ พิธีกรรมเริ่มต้นและจบลงด้วยการทำเครื่องหมายนี้ด้วยข้าวสารหลายครั้งรอบแท่นบูชา แล้ววางเครื่องบูชาไว้บนนั้น และแขนทั้งสี่ถูกอ่านว่าเป็นสี่ภพที่ดวงวิญญาณอาจไปเกิดก่อนจะบรรลุโมกษะ

เอเชียตะวันออกรับเครื่องหมายนี้ไปพร้อมกับพระพุทธศาสนา ใน ค.ศ. 693 สมัยราชวงศ์ถัง พระนางบูเช็กเทียน (อู่ เจ๋อเทียน) ทรงประกาศว่าเครื่องหมายนี้เป็นบ่อเกิดแห่งโชคลาภทั้งปวง และทรงตั้งชื่อว่า ว่าน ตัวอักษรนี้พ้องเสียงกับคำว่าหมื่น จึงอ่านได้ว่าอายุยืนด้วย

ทั้งหมดนี้ไม่ได้หยุดลงใน ค.ศ. 1945 ขณะที่เขียนบันทึกนี้ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2026 เครื่องหมายนี้ยังอยู่ในการปฏิบัติประจำวันทั่วเอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเอเชียตะวันออก

เรื่องฝั่งยุโรปเริ่มต้นที่การขุดค้น และสืบย้อนได้ทีละคน

การขุดค้นเมืองทรอยของไฮน์ริช ชลีมันน์ (Heinrich Schliemann) ระหว่าง ค.ศ. 1871 ถึง 1875 พบวัตถุที่ตกแต่งด้วยเครื่องหมายนี้ เมื่อได้ยินเรื่องนี้ เอมีล-หลุยส์ บูร์นุฟ (Émile-Louis Burnouf) ผู้อำนวยการสำนักฝรั่งเศสแห่งเอเธนส์ เขียนถึงชลีมันน์ใน ค.ศ. 1872 ว่า "ควรถือว่าสวัสติกะเป็นเครื่องหมายของเผ่าพันธุ์อารยัน" และเสริมว่า "ควรสังเกตด้วยว่าชาวยิวปฏิเสธเครื่องหมายนี้โดยสิ้นเชิง" ชลีมันน์รับการตีความนั้น สรุปว่าชาวทรอยเป็นชาวอารยัน แล้วโยงวัตถุที่พบที่ทรอยเข้ากับก้นหม้อที่พบใกล้เคอนิกส์วัลเดอ (Königswalde) ริมแม่น้ำโอเดอร์ — ซึ่งในสายตาของเขาคือบรรพบุรุษของเขาเอง ซาราห์ บ็อกเซอร์ (Sarah Boxer) เขียนในหนังสือพิมพ์เดอะนิวยอร์กไทมส์ (The New York Times) เมื่อ ค.ศ. 2000 เรียกสิ่งนั้นว่า "การเชื่อมโยงที่ชี้ชะตา" แคที เกียร์ (Cathy Gere) แสดงให้เห็นว่าเขาพยายามอย่างหนักที่จะพบลวดลายนี้ซ้ำที่ไมซีนี โดยเขียนว่า "มักจะเห็นได้" ขณะที่หนังสือของเขาใน ค.ศ. 1878 ไม่มีภาพประกอบของลวดลายนี้เลยสักภาพ

จากนั้นนักไสยศาสตร์ก็รับช่วงต่อ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 1875 กีโด ฟอน ลิสท์ (Guido von List) ฝังสวัสติกะที่เรียงจากขวดไวน์แปดใบไว้ใต้ประตูไฮเดนทอร์ (Heidentor) ที่คาร์นุนทุม (Carnuntum) ระหว่าง ค.ศ. 1905 ถึง 1907 เขาตีพิมพ์บทความที่เรียกสวัสติกะว่าเครื่องหมายลึกลับของลัทธิอาร์มาเนน ซึ่งซ่อนอยู่ในตราประจำตระกูลของเยอรมัน และหนังสือ "ความลับแห่งอักษรรูน" (Das Geheimnis der Runen) ของเขาใน ค.ศ. 1908 ได้เสนอข้อโต้แย้งนี้อย่างยืดยาว ในวันคริสต์มาส ค.ศ. 1907 เยิร์ก ลันซ์ ฟอน ลีเบินเฟลส์ (Jörg Lanz von Liebenfels) ชักธงของคณะอัศวินเทมพลาร์ใหม่ของเขาขึ้นที่ปราสาทแวร์เฟินชไตน์ (Burg Werfenstein): สวัสติกะสีแดงบนพื้นสีทอง

ข้อสันนิษฐาน — ทุกขั้นในลำดับนั้นคือชาวยุโรปคนหนึ่งตีความเครื่องหมายที่เป็นของผู้อื่น แล้วยกให้เป็นของตนเอง การขุดค้นทางโบราณคดีนั้นมีอยู่จริง แต่ข้อสรุปเรื่องเชื้อชาติที่ดึงออกมาจากการขุดค้นไม่ได้อยู่ในตัววัตถุ

วันเวลาในช่วงนี้แน่นอน และบันทึกนี้ระบุไว้ตรง ๆ

ก่อนนาซี รูปทรงที่เอียง 45 องศานี้ถูกใช้อยู่แล้วโดยขบวนการเฟิลคิช (Völkisch) ซึ่งเป็นขบวนการชาตินิยมเยอรมัน พรรคนาซีที่เพิ่งก่อตั้งรับเครื่องหมายนี้อย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1920: สวัสติกะสีดำหมุน 45 องศา บนวงกลมสีขาว บนพื้นสีแดง ใช้บนธง เข็มกลัด และปลอกแขน

ฮิตเลอร์อ้างว่าเป็นผู้ออกแบบ ในหนังสือไมน์คัมพฟ์ (Mein Kampf) ซึ่งตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1925 เขาเขียนถึงการกำหนด "ธงพื้นสีแดง มีวงกลมสีขาว และกากบาทตะขอสีดำอยู่ตรงกลาง" เขายังอธิบายด้วยว่าเขาหมายถึงอะไร — "ในกากบาทตะขอ คือภารกิจแห่งการต่อสู้เพื่อชัยชนะของมนุษย์อารยัน" — และงานเขียนของนาซีเรียกเครื่องหมายนี้ว่า "ตราแห่งเผ่าพันธุ์ของความเป็นเยอรมัน" อัลเฟรด โรเซนแบร์ก (Alfred Rosenberg) นักทฤษฎีเรื่องเชื้อชาติคนสำคัญของพรรค มองชนชาติอินโด-อารยันว่าเป็นทั้งแบบอย่างและคำเตือน พรรคยึดเอาเครื่องหมายนี้มาเป็นสัญลักษณ์ของเผ่าพันธุ์อารยันผู้เหนือกว่า

ฮิตเลอร์ยังกล่าวเองด้วยว่าเป็นเครื่องหมายเดียวกัน ซึ่งเป็นสิ่งที่ขบวนการทวงคืนเครื่องหมายในปัจจุบันโต้แย้งอยู่ ในการกล่าวสุนทรพจน์ที่ฮอฟบรอยเฮาส์ อัม พลัทเซิล (Hofbräuhaus am Platzl) ในมิวนิก เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม ค.ศ. 1920: "ท่านจะพบกากบาทนี้ในรูปสวัสติกะไปไกลถึงอินเดียและญี่ปุ่น สลักอยู่บนเสาของวัด"

วันที่ 14 มีนาคม ค.ศ. 1933 ไม่นานหลังฮิตเลอร์ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี ธงพรรคนาซี (NSDAP) ถูกชักขึ้นคู่กับธงสีประจำชาติของเยอรมนี และในฐานะส่วนหนึ่งของกฎหมายนูเรมเบิร์ก เมื่อวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 1935 ธงนี้กลายเป็นธงชาติผืนเดียวของเยอรมนี ภายใต้ธงนี้ รัฐเยอรมันได้สังหารชาวยิวหกล้านคน และผู้คนอื่นอีกหลายล้านคน นั่นคือความหมายที่รูปทรงนี้ได้รับในยุโรปและทวีปอเมริกา และความหมายนั้นดำรงอยู่ในแบบของมันเอง เคียงข้างอีกครึ่งหนึ่งของบันทึกนี้

เยอรมนีและออสเตรียหลังสงครามทำให้การแสดงเครื่องหมายนี้ในที่สาธารณะเป็นความผิดทางอาญา ร่วมกับอักษรรูนซิก วูล์ฟแซงเงิล อักษรรูนโอดาลของหน่วยเอสเอส และหัวกะโหลกโทเทนคอพฟ์ — โดยมีข้อยกเว้น และสวัสติกะบนเทวาลัยฮินดู วัดพุทธ และวัดเชน ก็อยู่ในข้อยกเว้นนั้น เพราะในเยอรมนีห้ามสัญลักษณ์ทางศาสนาไม่ได้

จากนั้นศาลเยอรมันต้องขีดเส้นเรื่องภาพที่ใช้ในการประท้วง วันที่ 15 มีนาคม ค.ศ. 2007 ศาลยุติธรรมสูงสุดแห่งสหพันธ์วินิจฉัยว่าสัญลักษณ์ที่ถูกขีดฆ่า "มุ่งต่อต้านการฟื้นคืนของความพยายามแบบชาติสังคมนิยมอย่างชัดแจ้ง" วันที่ 9 สิงหาคม ค.ศ. 2018 เยอรมนียกเลิกข้อห้ามนี้สำหรับวิดีโอเกม

ที่อื่นรูปแบบเดิมเกิดซ้ำ: ห้ามการใช้แบบนาซี โดยยกเว้นการใช้ทางศาสนาไว้ โปแลนด์ลงโทษการแสดงสัญลักษณ์นาซีได้ถึงจำคุกแปดปี และถือว่าการใช้ทางศาสนาชอบด้วยกฎหมาย ลิทัวเนียปรับการแสดงแบบนาซี 150 ถึง 300 ยูโร และถือว่าสวัสติกะที่ไม่ใช่แบบนาซีชอบด้วยกฎหมาย ลัตเวียห้ามสัญลักษณ์นาซีและโซเวียตในงานสาธารณะตั้งแต่ ค.ศ. 2013 ขณะที่ศาลภูมิภาคแห่งหนึ่งในริกาวินิจฉัยใน ค.ศ. 2007 ว่าใช้เครื่องหมายนี้เป็นสัญลักษณ์ทางชาติพันธุ์วรรณนาได้ เจนีวาผ่านมาตราว่าด้วยสัญลักษณ์แห่งความเกลียดชังในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2024 บราซิลกำหนดให้การเผยแพร่โดยมีเจตนาแบบนาซีเป็นความผิดทางอาญาใน ค.ศ. 1989 ตามกฎหมายกลางฉบับที่ 7.716 ใน ค.ศ. 2022 รัฐวิกตอเรียเป็นรัฐแรกของออสเตรเลียที่ห้ามสวัสติกะแบบนาซี ในสหรัฐอเมริกา การแสดงเครื่องหมายนี้เป็นการแสดงออกที่ได้รับความคุ้มครอง แต่ในคดีเวอร์จิเนีย กับ แบล็ก (Virginia v. Black) เมื่อ ค.ศ. 2003 ศาลสูงสุดอนุญาตให้ห้ามได้ในกรณีที่ใช้โดยเจตนาข่มขู่

ความพยายามห้ามทั่วทั้งสหภาพยุโรปเกิดขึ้นในต้นปี ค.ศ. 2005 และไม่สำเร็จ เมื่อเบอร์ลินรื้อฟื้นข้อเสนอนี้ในวาระที่เยอรมนีดำรงตำแหน่งประธานใน ค.ศ. 2007 กลุ่มชาวฮินดูทั่วยุโรปรณรงค์คัดค้าน โดยชี้ว่าเครื่องหมายนี้เป็นสัญลักษณ์แห่งสันติภาพมาห้าพันปี ข้อเสนอถูกยกเลิกไปเมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2007

ทั้งสองฝ่ายในเรื่องนี้รวมตัวกันเป็นองค์กร มีชื่อ และยกคำพูดมาได้ บันทึกนี้ให้ทั้งสองฝ่าย

แนวร่วมชาวฮินดูแห่งอเมริกาเหนือ (Coalition of Hindus of North America: CoHNA) ดำเนินโครงการรณรงค์ให้ความรู้และสร้างความตระหนักเรื่องสวัสติกะ ภายใต้แฮชแท็ก #SwastikaIsSacred จุดยืนของกลุ่มคือ: "สัญลักษณ์แห่งความเกลียดชังของฮิตเลอร์ไม่เคยถูกเรียกว่า 'สวัสติกะ' ซึ่งเป็นคำสันสกฤตที่แปลว่า 'เป็นสุข' เขาเรียกสัญลักษณ์ของเขาว่า 'ฮาเคินครอยซ์' (ภาษาเยอรมัน แปลว่า 'กากบาทตะขอ')" วันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 2022 หลังสภาล่างของรัฐแคลิฟอร์เนียผ่านร่างกฎหมาย AB 2282 นิกุญช์ ตรีเวที (Nikunj Trivedi) ประธานของ CoHNA กล่าวว่าร่างกฎหมายในรูปแบบนั้น "โดยเนื้อแท้แล้วได้สนับสนุนความคิดผิด ๆ ว่ามี 'สวัสติกะดี' และ 'สวัสติกะเลว'" ในแถลงการณ์เดียวกัน สาธุคุณ ดร. ที. เค. นากางากิ (T. K. Nakagaki) นักบวชในพระพุทธศาสนา และประธานมูลนิธิเฮวะเพื่อสันติภาพและการคืนดี (Heiwa Peace and Reconciliation Foundation) กล่าวว่า: "ท่านจะพูดว่าฮาเคินครอยซ์ของนาซี กากบาทตะขอของนาซี สัญลักษณ์แห่งความเกลียดชังของนาซี ก็ได้ แต่จะเรียกว่า 'สวัสติกะของนาซี' ไม่ได้"

มูลนิธิฮินดูอเมริกัน (Hindu American Foundation: HAF) ขอให้ผู้สื่อข่าวแยกแบบเดียวกัน โดยชี้ว่าฉบับแปลภาษาอังกฤษรุ่นแรก ๆ ของไมน์คัมพฟ์ใช้คำว่าสวัสติกะแทนคำว่าฮาเคินครอยซ์ และอ้างถึงปฏิญญาของการประชุมสุดยอดผู้นำฮินดู-ยิวใน ค.ศ. 2008 ซึ่งยอมรับว่าสวัสติกะเป็นสัญลักษณ์โบราณอันเป็นมงคลของประเพณีฮินดู และเรียกแบบของไรช์ที่สามว่าเป็นการบิดเบือนสัญลักษณ์นั้น วันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 2020 ทานิเอล คูชักจิอัน (Taniel Koushakjian) แห่ง HAF คัดค้านร่างกฎหมาย A8545 และ S6648 ของรัฐนิวยอร์ก ที่นิยามสวัสติกะว่าเป็นสัญลักษณ์นาซีเท่านั้น

ร่างกฎหมาย AB 2282 ของรัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งเสนอโดยสมาชิกสภาบาวเออร์-คาฮาน (Bauer-Kahan) ประกาศเป็นกฎหมายเมื่อวันที่ 18 กันยายน ค.ศ. 2022 กฎหมายนี้มุ่งที่ "ฮาเคินครอยซ์ (กากบาทตะขอ) ของนาซี หรือที่เรียกกันว่าสวัสติกะของนาซี" ซึ่งแสดงเพื่อข่มขวัญ และระบุว่า: "กฎหมายนี้ไม่ได้มุ่งให้การติดตั้งหรือการแสดงสัญลักษณ์สวัสติกะโบราณ ที่เกี่ยวข้องกับศาสนาฮินดู พุทธ และเชน และเป็นสัญลักษณ์แห่งสันติภาพ เป็นความผิดทางอาญา" ปุษปิตา ปราสาท (Pushpita Prasad) โฆษกของ CoHNA เรียกกฎหมายที่ออกมานี้ว่าเป็นชัยชนะ

ข้อคัดค้านก็มีบันทึกไว้เช่นกัน สันนิบาตต่อต้านการหมิ่นประมาท (Anti-Defamation League: ADL) ลดสถานะของเครื่องหมายนี้จากสัญลักษณ์แห่งความเกลียดชังต่อชาวยิวใน ค.ศ. 2010 โดยกล่าวว่าสำหรับบางคน เครื่องหมายนี้ "ได้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความเกลียดชังในความหมายที่กว้างขึ้น" — แต่มาร์ก พิตคาเวจ (Mark Pitcavage) แห่งศูนย์ศึกษาลัทธิสุดโต่งของ ADL ระบุขีดจำกัดไว้ตรง ๆ ว่า: "ผมไม่คิดว่าความเกี่ยวข้องกับนาซีจะลบออกไปได้หมด" สตีเวน เฮลเลอร์ (Steven Heller) ผู้เขียนหนังสือที่ชื่อตั้งคำถามว่าเครื่องหมายนี้เกินกว่าจะไถ่คืนได้หรือไม่: "กุหลาบจะเรียกด้วยชื่ออื่น ก็ยังเป็นกุหลาบ" เชลลีย์ รูด เวอร์นิก (Shelley Rood Wernick) แห่งศูนย์ดูแลผู้รอดชีวิตจากฮอโลคอสต์ของสหพันธ์ชาวยิวแห่งอเมริกาเหนือ: "ดิฉันมองว่าสวัสติกะเป็นสัญลักษณ์แห่งความเกลียดชัง" ในบทความเดียวกันยังยกคำพูดของผู้ที่เห็นต่างจากภายในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ ในจำนวนนั้นมีเจฟฟ์ เคลแมน (Jeff Kelman) นักประวัติศาสตร์ฮอโลคอสต์: "ไม่มีใครในชุมชนชาวยิวอยากเห็นมรดกของฮิตเลอร์ทำร้ายผู้คนต่อไป"

มีข้อเท็จจริงหนึ่งที่ไม่เป็นของฝ่ายใด และพิมพ์ไว้เพราะเป็นความจริง: ฮิตเลอร์เองกล่าวไว้ใน ค.ศ. 1920 ว่าสัญลักษณ์ของนาซีคือสัญลักษณ์เดียวกัน

สามข้อเกี่ยวกับวิธีที่โครงการนี้จัดการเรื่องนี้เอง เขียนไว้เพื่อให้ผู้อ่านใช้ตรวจสอบได้

รายการคำต้องห้ามที่แอตลาสนี้บังคับใช้ไปไม่ถึงเรื่องนี้ `tools/validate.py` ปฏิเสธคำชุดหนึ่งที่ตัดสินแทนผู้อ่านว่าการปฏิบัติของคนอื่นเป็นของจริงหรือไม่ — และไม่มีคำใดในชุดนั้นเกี่ยวข้องที่นี่ ไม่มีสิ่งใดในตัวตรวจที่แยกเครื่องหมายมงคลออกจากตราของนาซี และไม่มีทางมีได้ การแยกในบันทึกนี้เป็นการตัดสินใจของบรรณาธิการ ทำโดยเจตนา และผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบ

บันทึกเรื่องเครื่องหมายที่บทความนี้ยืนอยู่เบื้องหลังคือ `data/nodes/motif/swastika-sign.json` บันทึกนั้นบรรยายรูปทรง การหันทั้งสองทิศ การปฏิบัติที่ยังมีชีวิต และการที่ถูกนำไปใช้ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 และช่อง `today` ของบันทึกนั้นระบุสถานะทางกฎหมายปัจจุบัน: ยังมีชีวิตและใช้ในชีวิตประจำวันทั่วเอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเอเชียตะวันออก และถูกห้ามในการใช้แบบนาซีในเยอรมนี ออสเตรีย โปแลนด์ ลัตเวีย ลิทัวเนีย บราซิล เจนีวา และรัฐวิกตอเรีย โดยกฎหมายหลายฉบับในจำนวนนั้นมีข้อยกเว้นทางศาสนาเขียนไว้

ข้อพิพาทเรื่องคำเรียกนั้น บันทึกนี้รายงาน ไม่ได้ตัดสิน แอตลาสนี้ใช้คำว่าสวัสติกะสำหรับเครื่องหมายในการใช้ของฮินดู พุทธ และเชน เพราะเป็นคำที่ประเพณีเหล่านั้นใช้ ในที่ที่หมายถึงตราของนาซี ก็ระบุไว้ในประโยคเดียวกัน ส่วนที่ว่าทั้งสองควรใช้คำเดียวกันหรือไม่ เป็นคำถามที่ CoHNA มูลนิธิฮินดูอเมริกัน และสาธุคุณนากางากิ ได้ยื่นต่อสำนักข่าวและสภานิติบัญญัติ และไม่ใช่เรื่องที่โครงการนี้จะตอบแทนพวกเขา